# Przygotowanie danych do analizy

Ten folder zawiera materiały dla studentów pracujących z realnymi danymi z projektu empirycznego o moralności i wynikami eksperymentu karcianego.

Najważniejsza zasada: surowych plików CSV nie zmieniamy. Dane przygotowuje skrypt R, a nowe pliki zapisuje w katalogu `outputs/`.

## Pliki w folderze

- `badanie_18_wyniki_20260514_212204.csv` - realne dane ankietowe.
- `badanie_18_pytania_20260514_212146.json` - opis struktury ankiety i zmiennych skalowych.
- `Plan badania kartami(Wyniki gry).csv` - wyniki eksperymentu karcianego.
- `przygotuj_dane.R` - skrypt R, który łączy dane i liczy zmienne skalowe.
- `instrukcja-przygotowanie-danych.md` - instrukcja do pracy w Jamovi.
- `lista_zadan.md` - zadania dla grup.

---

## Minimalny układ raportu

Każda grupa oddaje krótki raport:

1. pytanie badawcze,
2. użyte zmienne,
3. informacja, jak przeliczono wyniki aby otrzymać zmienne,
4. statystyki opisowe dotyczące grupy i wybranych zmiennych,
5. wynik głównej analizy dotyczący hipotezy lub hipotez,
6. ograniczenia procedury / analizy / interpretacji,
7. ostrożny wniosek.

---

## Jak przygotować dane samodzielnie

W terminalu przejdź do katalogu z plikami i uruchom:

```bash
Rscript przygotuj_dane.R
```
_(Do działania potrzebujesz działającego środowiska r, które można pobrać z [https://www.r-project.org/](https://www.r-project.org/))_

Skrypt utworzy katalog `outputs/` i zapisze:

- `dane_polaczone_skale.csv` - pełne dane ankietowe z przeliczonymi skalami i wynikami eksperymentu, jeśli są dostępne,
- `dane_polaczone_skale_tylko_eksperyment.csv` - tylko osoby z wynikami eksperymentu,
- `wyniki_eksperymentu_long.csv` - wyniki eksperymentu w układzie długim,
- `wyniki_eksperymentu_podsumowanie.csv` - podsumowanie eksperymentu na osobę,
- `raport_przygotowania.txt` - raport z liczebnościami i ostrzeżeniami.

## Co liczy skrypt

Dane są łączone po kodzie uczestnika. W ankiecie jest to odpowiedź na pytanie o kod identyfikacyjny, np. pierwsze trzy litery nazwiska i trzy cyfry telefonu. W pliku eksperymentu kody są nazwami kolumn.

Skrypt:

1. zamienia kody na małe litery,
2. usuwa spacje,
3. transponuje plik z eksperymentem,
4. dopisuje wyniki eksperymentu do danych ankietowych.

Jeśli osoba nie ma wyniku eksperymentu, jej zmienne eksperymentalne pozostają puste.

## Zmienne z ankiety

Skrypt nadaje krótkie nazwy:

| Blok | Zmienne |
|---|---|
| metryczka | `plec`, `kierunek`, `wiek`, `rodzenstwo` |
| moral foundations - ważność | `mfq_zn_1` ... `mfq_zn_12` |
| moral foundations - oceny | `mfq_oc_1` ... `mfq_oc_12` |
| aprobata społeczna | `aprobata_1` ... `aprobata_10` |
| neurotyczność | `neuro_1` ... `neuro_12` |
| prospołeczność | `prospol_1` ... `prospol_8` |

## Wyniki skalowe

Skrypt tworzy następujące zmienne:

| Zmienna | Znaczenie |
|---|---|
| `MFQ_TROSKA` | troska/krzywda |
| `MFQ_SPRAWIEDLIWOSC` | sprawiedliwość |
| `MFQ_LOJALNOSC` | lojalność |
| `MFQ_AUTORYTET` | autorytet i porządek |
| `MFQ_TRADYCJA` | tradycja/role społeczne |
| `APROBATA_SPOLECZNA` | suma odpowiedzi wskazujących na aprobatę społeczną, zakres 0-10 |
| `NEUROTYCZNOSC` | średnia neurotyczności po odwróceniu spokojnych itemów |
| `PROSPOLECZNOSC` | średnia prospołeczności |


## Wyniki eksperymentu

W pliku eksperymentu odpowiedzi mają cztery możliwe zapisy:

- `a` - wybór A,
- `b` - wybór B,
- `ab` - zmiana z A na B,
- `ba` - zmiana z B na A.


Skrypt tworzy między innymi:

- `MFQ_TROSKA`, `MFQ_SPRAWIEDLIWOSC`, `MFQ_LOJALNOSC`, `MFQ_AUTORYTET`, `MFQ_TRADYCJA`,
- `APROBATA_SPOLECZNA`,
- `NEUROTYCZNOSC`,
- `PROSPOLECZNOSC`,
- `SILA_PRZEKONAN`.

## Zadania studentów

Po przygotowaniu danych studenci korzystają z `lista_zadan.md`. Każda grupa łączy jedną zmienną psychologiczną lub demograficzną z wynikiem eksperymentu:

- przekonaniami moralnymi,
- siłą przekonań.